Romanian Cyrillic alphabet

The Romanian Cyrillic alphabet is the Cyrillic alphabet that was used to write the Romanian language and Church Slavonic from the 14th century until the 1830s, when it began to be gradually replaced by a Latin-based Romanian alphabet. Cyrillic remained in occasional use until the 1920s, mostly in Russian-ruled Bessarabia.
From the 1830s until the full adoption of the Latin alphabet, the Romanian transitional alphabet was in place, combining Cyrillic and Latin letters, and including some of the Latin letters with diacritics that remain in the modern Romanian alphabet. The Romanian Orthodox Church continued using the alphabet in its publications until 1881.
The Romanian Cyrillic alphabet is not the same as the Moldovan Cyrillic alphabet that was used in the Moldavian SSR for most of the Soviet era and that is still used in Transnistria.

Rules

The orthographic rules for the Romanian Cyrillic script were relatively inconsistent, especially differing from region to region.
Some of the more common standards include:
1. 'ь' is placed at the end of words ending in a consonant. It represents the archaic Romanian "short asyllabic final u sound", which was denoted with 'ꙋ' or 'ꙋ꙼' in some older texts. 'ь' was eventually dropped to reduce printing cost.
2. The breve mark is used to mark a vowel as short, such as with 'й' and 'Ꙋ꙼' which are not considered separate from 'и' and 'ꙋ' respectively.
3. Є, Ѻ, Оу and Ꙗ are the initial variants of Е, О, Ꙋ, Ѧ respectively.
4. Ї is the equivalent of И before a vowel. It is also used in Greek loanwords and proper names.
5. Ꙟ serves as the word initial equivalent of ѫ. It can represent the sounds /ɨn/ and /ɨm/ as well.
6. Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ are only used in Greek loanwords.
7. Ѵ usually represents the sounds /i/ when proceeding a consonant and /v/ when proceeding a vowel. Although educated speakers likely pronounced it as /y/.
8. 'їꙋ' or iotated ꙋ may be used in place of 'ю' in proper names.
9. 'ꙍ' can be used as a variation of 'ѻ' as well as replacing 'o' when stressed. It also appears in the endings of words in the genitive and dative. It rarely represents the diphthong /o̯a/ more often representing the diphthong /ŭə/.

Table of correspondence

The Romanian Cyrillic alphabet was close to the contemporary version of the Early Cyrillic alphabet of the Church Slavonic liturgical language.

Letter	Numerical value	Romanian Latin equivalent	Transitional alphabet	Moldovan Cyrillic equivalent	Phoneme	Romanian name	Slavonic equiv. name
А а	1	a	A a	а		az	азъ
Б		b	Б	б		buche	бꙋкꙑ
В в	2	v	В в	в		vede	вѣдѣ
Г г	3	gh g	G g	г		glagol	глаголи
Д д	4	d	D d	д		dobru	добро
Є є, Е е	5	e	E e	е		est	єстъ
Ж ж		j	Ж ж	ж		juvete	живѣтє
Ѕ ѕ	6	dz	Ḑ ḑ	дз		zalu	ꙃѣло
З з	7	z	Z z	з		zemle	зємл҄ꙗ
И и	8	i	I i	и		ije	ижє
Й й		i	Ĭ ĭ	й		ije	ижє
І і	10	i	I i	и		i	и
К к	20	ch c	К к or K k	к		kaku	како
Л л	30	l	Л л	л		liude	людиѥ
М м	40	m	M m	м		mislete	мꙑслитє
Н н	50	n	N n	н		naș	нашь
Ѻ ѻ, О о	70	o	O o	о		on	онъ
П п	80	p	П п	п		pocoi	покои
Р р	100	r	Р р	р		râță	рьци
С с	200	s	S s	с		slovă	слово
Т т	300	t	T t	т		tferdu	тврьдо
ОУ оу	400	u	Ꙋ ꙋ	у		upsilon	ꙋкъ
Оу Ȣ, У Ȣ		u	Ꙋ ꙋ	у		ucu	ꙋкъ
Ф ф	500	f	F f	ф		fârta	фрьтъ
Х х	600	h	Х х	х		heru	хѣръ
Ѡ ѡ	800	o	O o	о		omega	отъ
Щ щ		șt	Щ щ	шт		ștea	ща
Ц ц	900	ț	Ц ц	ц		ți	ци
Ч ч	90	c ci	Ч ч	ч		cervu	чрьвь
Ш ш		ș	Ш ш	ш		șa	ша
Ъ ъ		ă, ŭ	Ъ ъ	э		ier	ѥръ
Ы ы, Ꙑ ꙑ		â, î	Î î	ы		ierî	ѥрꙑ
Ь ь		ă, ŭ, ĭ	Ꙋ̆ ꙋ̆	ь	—	ieri	ѥрь
Ѣ ѣ		ea	Ea ea	я		eati	ѣть
Ю ю		iu	Ĭꙋ ĭꙋ	ю		io / iu	ю
Ꙗ ꙗ		ia	Ĭa ĭa	я		ia	ꙗ
Ѥ ѥ		ie	Ĭe ĭe	ие			ѥ
Ѧ ѧ		ĭa, ea	Ĭa ĭa, Ea ea	я		ia	ѧсъ
Ѫ ѫ		î	Î î	ы		ius	ѫсъ
Ѯ ѯ	60	x	Ks ks	кс		csi	ѯи
Ѱ ѱ	700	ps	Пs пs	пс		psi	ѱи
Ѳ ѳ	9	th, ft	T t, Ft ft	т, фт	and approx. or	thita	фита
Ѵ ѵ	400	i, u	I i; Ꙋ ꙋ	и, у		ijița	ижица
Ꙟ ꙟ, ↑ ↑		în îm	În în Îm îm	ын, ым	,	în
Џ џ		g gi	Џ џ	ӂ		gea

Unregulated transitional alphabets

Starting with the 1830s and ending with the official adoption of the Latin alphabet, there were no regulations for writing Romanian, and various alphabets using Cyrillic and Latin letters, besides the mid-transitional version in the table above, were used, sometimes two or more of them in a single book. The following table shows some of the many alphabets used in print.

Pre-1830	1833	1838	1846	1846	1848	1858	1860
А а	А а	А а	А а	А а	А а	A a	A a
Б	Б	Б	Б	Б	Б	B b	Б
В в	В в	В в	В в	В в	В в	V v	В в
Г г	Г г	Г г	Г г	Г г	Г г	G g	Г г
Д д	Д д	Д д	D d	Д д	D d	D d	D d
Є є, Е e	Є є	Є є	E e	E ɛ	E e	E e	E e
Ж ж	Ж ж	Ж ж	Ж ж	Ж ж	Ж ж	J j	Ж ж
Ѕ ѕ	Ѕ ѕ	Дз дз	Ḑ ḑ	Дз дз	Dz dz	Dz dz	Dz dz
З з	З з	З з	Z z	З з	Z z	Z z	Z z
И и	И и	I i	I i	І і	I i	I i	I i
І і	Ї ї	I i	I i	І і	I i	I i	I i
К к	К к	К к	K k	К к	К к	K k	K k
Л л	Л л	Л л	Л л	Л л	Л л	L l	L l
М м	М м	М м	M m	М м	M m	M m	M m
Н н	Н н	Н н	N n	N ɴ	N n	N n	N n
Ѻ ѻ, О o	О о	О о	O o	О о	О о	О о	O о
П п	П п	П п	П п	П п	П п	П п	П п
Р р	Р р	Р р	Р р	Р р	Р р	R r	Р р
С с	С с	С с	S s	С с	С с	S s	S s
Т т	Т т	Т т	T t	Т т	Т т	T t	T t
Оу оу	У у Ꙋ ꙋ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ
Ꙋ, ȣ	У у Ꙋ ꙋ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ	Ȣ ȣ
Ф ф	Ф ф	Ф ф	Ф ф	Ф ф	Ф ф	F f	Ф ф
Х х	Х х	Х х	Х х	Х х	Х х	Х х	Х х
Ѡ ѡ	Ѡ ѡ	О о	O o	О о	O o	О о	О о
Щ щ	Щ щ	Щ щ	Щ щ	Шт шт	Щ щ	Шt шt	Шt шt
Ц ц	Ц ц	Ц ц	Ц ц	Ц ц	Ц ц	Ц ц	Ц ц
Ч ч	Ч ч	Ч ч	Ч ч	Ч ч	Ч ч	Ч ч	Ч ч
Ш ш	Ш ш	Ш ш	Ш ш	Ш ш	Ш ш	Ш ш	Ш ш
Ъ ъ	Ъ ъ	Ъ ъ	Ъ ъ	Ъ ъ	Ъ ъ	Ъ ъ	Ъ ъ
Ы ы	Ꙟ ꙟ Ѫ ѫ	Ꙟ ꙟ Ѫ ѫ	Ꙟ ꙟ	Ꙟ ꙟ / Î î	Ꙟ ꙟ Ѫ ѫ	Î î	Î î
Ѣ ѣ	Ѣ ѣ	Ѣ ѣ	Ea ea	Eа εа	Ea ea	Ea ea	Ea ea
Ю ю	Ю ю	IꙊ iꙋ	IȢ Iȣ iȣ	IȢ Iȣ іȣ	IȢ iȣ	IȢ iȣ	ĬȢ ĭȣ
Ꙗ ꙗ	Ꙗ ꙗ Ѧ ѧ	Ꙗ ꙗ	Ꙗ Iа ꙗ	IА Iа ꙗ	Ia ia	Ĭa ĭa	Ĭa ĭa
Ѥ ѥ	Йє йє	Ĭe ĭe	Ĭe ĭe	Ĭε ĭε	Ie ie	Ĭe ĭe	Ĭe ĭe
Ѧ ѧ	Ꙗ ꙗ Ѧ ѧ	Ꙗ ꙗ	Ꙗ Iа ꙗ	IА Iа ꙗ	Ia ia	Ĭa ĭa	Ĭa ĭa
Ѫ ѫ	Ꙟ ꙟ Ѫ ѫ	Ꙟ ꙟ Ѫ ѫ	Ꙟ ꙟ	Ꙟ ꙟ / Î î	Ꙟ ꙟ Ѫ ѫ	Î î	Î î
Ѯ ѯ	Кс кс	Кс кс	Ks ks	Кс кс	Кс кс	Ks ks	Ks ks
Ѱ ѱ	Пс пс	Пс пс	Пs пs	Пс пс	Пс пс	Пs пs	Пs пs
Ѳ ѳ	Т т	Т т	T t	Ѳ ѳ	Т т	T t	T t
Ѵ ѵ	И, Ꙋ	I, Ꙋ	I, ȣ	І, ȣ	І, ȣ	I, ȣ	I, ȣ
Ꙟ ꙟ	Ꙟн ꙟн Ꙟм ꙟм	Ꙟн ꙟн Ꙟм ꙟм	Ꙟн ꙟн Ꙟм ꙟм	Ꙟɴ ꙟɴ Ꙟм ꙟм	Ꙟn ꙟn Ꙟm ꙟm	În în Îm îm	În în Îm îm
Џ џ	Џ џ	Џ џ	Џ џ	Џ џ	Џ џ	Џ џ	Џ џ

Example of Romanian Cyrillic text

According to a document from the 1850s, this is how the Romanian Lord's Prayer looked in Cyrillic script. Transcriptional values correspond to the above table.

Та́тъль нѡ́стрꙋ

Tatăl nostru

Tatăl nostru, carele ești în ceriuri, sfințească-se numele tău:

Vie împărăția ta: Fie voia ta, pre cum în ceriu, și pre pământ.

Pâinea noastră, cea de toate zilele, dăneo noua astăzi.

Și ne iartă noua datoriile noastre,

pre cum și noi iertăm datornicilor noștri.

Și nu ne duce pe noi în ispită. Ci ne izbăveaște de cel rău.

Că ata iaste împărăția, și Putearea, și mărirea în veaci, amin.