Central Sudanic languages

Central Sudanic is a family of about sixty languages that have been included in the proposed Nilo-Saharan language family. Central Sudanic languages are spoken in the Central African Republic, Chad, Sudan, South Sudan, Uganda, and Congo (DRC). They include the pygmy languages Efé and Asoa.

Classification

Half a dozen groups of Central Sudanic languages are generally accepted as valid. They are customarily divided into East and West branches.

Blench (2023)

Blench cites the following classification:
Sinyar-Formona is sparsely documented and its placement in the western branch is "provisional".

Starostin (2016)

Starostin finds support for Eastern Central Sudanic but not for the western division, which would include Bongo–Bagirmi and Kresh scattered across Chad, the CAR, and South Sudan.
Starostin notes that the poorly attested language Mimi of Decorse is suggestive of Central Sudanic, though he provisionally treats it as an isolate. Boyeldieu states that the inclusion of Kresh has yet to be demonstrated, but Starostin finds good support, with Birri being its closest relative.

Bender (1992)

classifies the Central Sudanic languages as follows, with Central Sudanic bifurcating into a Peripheral branch and a Central branch.

Central Sudanic
*Peripheral
**Moru–Madi
***Moru
***Avukaya, Logo, Keliko
***Madi
**Mangbutu: Mamvu; Balese
**Mangbetu: Meje, Asua, Aka, Lombi
**Kresh: Kresh; Aja
**Baadha
*Central
**Bagirmi-Sara
***Barma
***Sara-Mbay
***Sara-Ngambay, Sara Kaba
***Baka
**Yulu-Binga
**Fongoro
**Shemya
**Bongoid
***Bongo
***Fer
***Modo, Jur Beli
Numerals

Comparison of numerals in individual languages:

Classification	Language	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Lendu	Lendu	ɗì / di	arɔ / aro	ɡ͡bɔ / ɡbo	θɔ / tho	mbə / mbu	aza / aza	àrʊ̀-ɡ͡bɔ / aruɡbo	àrʊ̀ / aru	ɗrɛ-ði / dredhi	ɗrɛ / dree
Lendu	Ngiti	aɪdí	ɔyɔ	ɪ̀ɓʊ	ɪ̀fɔ	imbo	aza	àrʊ̀ɓʊ̀	àrʊ̀	àrʊ̀ɡyèɪdí	ɪdrɛ
Mangbetu	Mangbetu	kana	sóóndrwé / sóóndrú	sɔ́ta	sɔ́sʉa	tɔ́zɛrɛna / sɔ́zɛrɛna	tɛ́nɡwɛkana / ɛ́tɛana	tónórwe / tónóru	bɔɡɨna	téndeléɡí	tɛ́ɛ́vhɛ́
Mangbutu-Efe	Efe	édí	ɛ̀ɡbɛ̄	tsínà	tsītɔ̀	tsībú	tsínà tsínà	tsínà tsītɔ̀	tsītɔ̀ tsītɔ̀	tsītɔ̀ tsībú	ádíbȍsí
Mangbutu-Efe	Mvuba	eɗì	àkpe	ɛ̀tsɪrà	ɛ̀tsɪrɔ̀	ɛ̀tsɪᵐbú	màⁿzà	làlòɗu	làlɔ̀	àᵐbʊ̀tsɪhʊwa	àᵐʊ̀tsí
Moru-Madi	Moru	àlʊ̄	rì	nā	sū	nd͡ʒī	nd͡ʒī drì àlʊ̄	nd͡ʒī drì rì	nd͡ʒī drì nā	nd͡ʒī drì sū	ɓùtè
Moru-Madi, Central	Avokaya	àlō	rì	nā	sū	njī	njī-kázíyá	njī-drì-là-rì	njī-drì-là-nā	njī-drì-là-sū	mūdrí
Moru-Madi, Central	Kaliko (Keliko)	àlō	ìrì	nā	sū	tàu	ázyá	ázîrí	àrò	órōmè	mūdrí
Moru-Madi, Central	Logo	àlo	rì	na	su	nzi	kází	nzi-drì-rì	nzi-drì-na	nzi-drì-su	mudrí
Moru-Madi, Central	Lugbara (Lugbarati)	àlʊ̄	ìrɪ̀	nā	sū	tòwɪ́	ázɪ́á	ázɪ́ìrɪ̀	àrò	óròmɪ̀	mōdrɪ́
Moru-Madi, Central	Omi (Omiti)	àlō	ìrɪ̀	nā	sū	tòwú	ázɪ́á	ázɪ́ɪ̀rɪ̀	àrò	órōmɪ̀	mūdrɪ́
Moru-Madi, Southern	Madi	àlʊ̄	rì	nā	sū	tòú	ázɨ́á	tûdērì	àrɔ̀	drítʃàlʊ̄	mūdrí
Moru-Madi, Southern	Madi	àlʊ̄	èrì ~ rì	ìnā ~ nā	ìsū ~ sū	tòú	ázɨ́á	tûdērì	àrɔ̀	drítʃàlʊ̄	mūdrí
Moru-Madi, Southern	Olubo	àlʊ̄	rì	nā	sū	tòú	ázɨ́á	tûdērì	àrɔ̀	tɔ́rɔ̄mɛ̀	mūdúrí
Bongo-Bagirmi, Bongo-Baka, Baka	Baka	ké̘ɗò	ɡ͡bʀ͡ʙɛ̀	ɔ̀tà	ɛ̀sɔ̀	ìɲì	ìɲi dɔ̀à kéɽí	ìɲi dɔ̀à ɡ͡bʀ͡ʙɛ̀	ìɲi dɔ̀à ɔ̀tà	ìɲi dɔ̀à ɛ̀sɔ̀	sɔ̀kɔ́
Bongo-Bagirmi, Bongo-Baka, Bongo	Bongo	kɔ̀tʊ́	ŋɡɔ̀r	mʊ̀tːà	ʔɛ́w	múì	dɔ̀kɔtʊ́	dɔ́ŋɡɔr	dɔ̀mʊ́tːà	dɔ̀mʔɛ́w	kɪ̀ː
Bongo-Bagirmi, Bongo-Baka, Morokodo-Beli	Jur Mödö	kɔ̀tɔ́	rḯyö́	mòtá	sòwɔ́	mùyí̈	mòdɔ́ɔ́kɔ̀tɔ́	mòdɔ́mòrḯyö́	mòdɔ́ɔ́mòtá	mòdɔ́mòsòwɔ́	ɓùtë́
Bongo-Bagirmi, Kara	Yulu	kȁal	jōoy	mȍotȁ	ȕsȍ	mȕu	mȉtə̏ kȁal	mȉtə̏ jōoy	mȉtə̏ mȍotȁ	mȉtə̏ ȕsȍ ~ mȉȕsȍ	kpúu
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Bagirmi	Bagirmi (Barma)	kɛ́ɗɛ̀	sapi	mtá	só	mí	mìká	tʃílí	marta	doso	dòk kemɛ́
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Bagirmi	Kenga	kàlāŋ	dìó	mɔ̀tɔ́	sɔ̄ː	mīː	mɛ̀cɛ́	cīlí	mārtá	jɛ́rnàŋ	sīk
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Bagirmi	Naba (Bilala)	fèné /pènè	rìyó	mɔ̀tɔ́ / mátà	sɔ́	móy	míʃà / máʃà	sī̄lí	rātá	rɔ̄fó	sí
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Bébot	káre	ɟó	mɨ̀té	sɔ́ː	mḭ́ː	mɛ̰hɛ	sɨrí	ɟiɟó	ɟikáre	dɔ̀ɡɨ
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Bedjond	kárē	jōó	mə̀tá	sɔ́	mí	mêhḛ́	sīrí	jī jōó	jī kárē	dɔ̀ɡə̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Gulay	kérē	jōó	mùtœ́	sɔ́	mí	mèhé̯	sìrí	sɔ́sɔ́	jī kérē	dɔ̀ɡə̀ / kùtə̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Kaba (Kabba)	kaára	jooà	moètaà	sóà	mïù	mïìsaàn	sirïù	jijooà	jikaàra	dóèkuè
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Kaba (Kabba)	káɾā	dʒōó	mòtá	sɔ́	mĩ́	mĩ̀sã́n	sīɾí	dʒīdʒōó	dʒīkáɾā	dɔ̀kù
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Mango	kárē	jōó	mɨ̀tə́	sɔ́	mí	mèhẽ́	sīrí	jī̄-nàɲ-jōó	jī̄-nàɲ-kárē	dɔ̀ɡɨ̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Mbay	kə́rā	jōó	mə̀tá	sɔ̄ɔ́	mḭ̄́ḭ	kə́-bɔ̀y-dètə́	tènə̀-mə̀tá	jī-jōó	jī-kə́rā	kə̀lá
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Ngam	kóɡīí	dīyó	mə̀tá	sɔ́	mí	mêhḛ́	sīrí	sɔ́sɔ́	ndōhó	kùtə̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Ngambay (Sara Ngambai)	kàrā	jōó	mùndá	sɔ́	mí	mìsã́ / màhã́	sīrí	jī̄-này-jōó	jī̄-này-kárā	dɔ̀ɡə̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper	Sar (Sara)	kóɡīí	jōó	mə̀tá	sɔ́	mí	mèhé̯	sìrí	sɔ́sɔ́	ndōkó	kùtə̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper, Sara Kaba	Kaba Deme	ɗíyá	jó	mùtɔ́	sɔ̀ɔ́	mìí	mìi kàlí	mìí já jó	sàlānjā	dɔ̀ kám	dɔ̀ɡɔ̀ / kùtù
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Sara Proper, Sara Kaba	Kaba Na	kárē / hàré	jōó	mùtá	sɔ̀ɔ́	mìí	màhá	mìtə́kə́jə́	sàlīnjā	dàhábú	dɔ̀ɡɔ̀
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Vale	Lutos	ɗóí	zíò	mútà	só	mí	mí zò ɗóí	kál m͡bákàɗɛ̀	m͡bákàɗɛ́	kál ɓú	ɓú
Bongo-Bagirmi, Sara-Bagirmi, Sara, Vale	Vale	kīɗá	díyò	mùtá	sɔ́	mí	míkìdí kīɗá	míkìdí díyò	ɗɔ̄ɗɔ̄sɔ́ ??	kàmnànɡà kīɗá	ɓúfú
Bongo-Bagirmi, Sinyar	Sinyar	kàllà	róò	mùʈʈà	ùssà	mòy	mìccà	mòorsò	màartà	mànɖéy	ʈìyà
Kresh	Kresh (Gbaya)	ɓälã	rǒmó	tötö	sösö	sálã	sálã lẽmbẽ ɓälã	sálã lẽmbẽ rǒmó	sálã lẽmbẽ tötö	sálã lẽmbẽ sösö	kpú

Central Sudanic languages

Classification

Blench (2023)

Starostin (2016)

Bender (1992)

Numerals